Η αφαίρεση των πολυσυζητημένων δασμών αναγκάζει τον Ντόναλντ Τραμπ να αναζητήσει νέα εργαλεία οικονομικής πίεσης. Η συζήτηση για τα «σχέδια Β έως Δ» ανοίγει ξανά το μέτωπο του εμπορικού πολέμου.
Η συζήτηση στις ΗΠΑ αναζωπυρώνεται γύρω από το πώς ο Ντόναλντ Τραμπ θα αντιδράσει στην απώλεια των δασμών που αποτελούσαν κεντρικό εργαλείο της οικονομικής και εμπορικής του πολιτικής. Οι δασμοί υπήρξαν για τον Τραμπ όχι μόνο μέσο προστατευτισμού, αλλά και μοχλός διαπραγμάτευσης με συμμάχους και αντιπάλους, από την Κίνα έως την Ευρωπαϊκή Ένωση. Η ανάγκη για «σχέδια Β, Γ και Δ», παραπέμπει σε μια φάση επαναχάραξης στρατηγικής, με άγνωστες ακόμη συνέπειες για το διεθνές εμπόριο.
Η κληρονομιά των δασμών και τα όρια της μονομερούς ισχύος
Οι δασμοί αποτέλεσαν σήμα κατατεθέν της προσέγγισης Τραμπ στην παγκοσμιοποίηση. Με το επιχείρημα της προστασίας των αμερικανών εργαζομένων και της επαναβιομηχάνισης, η Ουάσινγκτον επέβαλε εκτεταμένες επιβαρύνσεις σε εισαγωγές, ιδιαίτερα από την Κίνα, αλλά και σε χάλυβα, αλουμίνιο και άλλα προϊόντα από ευρωπαϊκές και ασιατικές οικονομίες. Το μοντέλο αυτό στηριζόταν στην υπόθεση ότι το μέγεθος της αμερικανικής αγοράς επιτρέπει στις ΗΠΑ να επιβάλλουν όρους χωρίς σοβαρό αντίκτυπο στην ίδια την οικονομία τους.
Ωστόσο, η εμπειρία των τελευταίων ετών έδειξε ότι οι εμπορικοί πόλεμοι έχουν κόστος: αβεβαιότητα για τις επιχειρήσεις, αυξημένες τιμές για καταναλωτές, αναταράξεις στις αλυσίδες εφοδιασμού. Παράλληλα, οι εμπορικοί εταίροι των ΗΠΑ ανέπτυξαν μηχανισμούς προσαρμογής, αναζητώντας εναλλακτικές αγορές ή ενισχύοντας περιφερειακές συνεργασίες. Η «αφαίρεση» των δασμών, είτε μέσω δικαστικών αποφάσεων, είτε μέσω πολιτικών συμβιβασμών ή διεθνών πιέσεων, περιορίζει πλέον τον χώρο ελιγμών του Τραμπ, αναγκάζοντάς τον να εξετάσει άλλα μέσα οικονομικής πίεσης.
Πιθανές εναλλακτικές και επιπτώσεις για αγορές και συμμάχους
Η αναζήτηση σχεδίων «Β έως Δ» μπορεί να περιλάβει μια γκάμα εργαλείων: από στοχευμένες κυρώσεις σε συγκεκριμένους κλάδους και εταιρείες, μέχρι ρυθμιστικού τύπου εμπόδια, όπως αυστηρότερα πρότυπα ασφαλείας ή ελέγχους επενδύσεων. Παράλληλα, η ρητορική πίεση και η απειλή επαναφοράς δασμών παραμένουν ισχυρά διαπραγματευτικά χαρτιά, ακόμη κι αν η άμεση εφαρμογή τους συναντά εμπόδια.
Για τις διεθνείς αγορές, κάθε ένδειξη μεταβολής στην εμπορική στρατηγική των ΗΠΑ λειτουργεί ως παράγοντας αστάθειας. Οι επενδυτές προεξοφλούν τον κίνδυνο νέων εμπορικών συγκρούσεων, με επιπτώσεις σε μετοχές εξαγωγικών εταιρειών, νομίσματα και πρώτες ύλες. Για την Ευρώπη και ειδικά για χώρες όπως η Γερμανία, με έντονο εξαγωγικό προσανατολισμό, η αβεβαιότητα γύρω από την αμερικανική εμπορική πολιτική παραμένει κρίσιμος κίνδυνος.
Για την Ελλάδα, μια νέα κλιμάκωση εμπορικών εντάσεων μεταξύ ΗΠΑ και βασικών εμπορικών εταίρων της ΕΕ θα μπορούσε να επηρεάσει έμμεσα τη ζήτηση για ευρωπαϊκά προϊόντα και υπηρεσίες, τις επενδυτικές ροές και, τελικά, την πορεία της ευρωπαϊκής οικονομίας, από την οποία εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό η ελληνική ανάπτυξη.
Σχόλιο 
: Η εμμονή του Τραμπ στους δασμούς αποκαλύπτει μια βαθιά δυσπιστία προς τους πολυμερείς κανόνες του εμπορίου. Αν τα «σχέδια Β έως Δ» κινηθούν στην ίδια λογική μονομερών πιέσεων, οι αγορές πρέπει να προετοιμαστούν για νέα κύματα αβεβαιότητας, με την Ευρώπη –και κατ’ επέκταση την Ελλάδα– να βρίσκεται εκτεθειμένη στις παρενέργειες ενός παρατεταμένου εμπορικού αναθεωρητισμού.
#ΗΠΑ #Trump #δασμοί #εμπόριο #οικονομία
