Το καλάθι της ΔΕΘ γεμίζει με παροχές που ήδη προσεγγίζουν τα 1,5 δισ. ευρώ, με τον πολιτικό πήχη να τοποθετείται στα 2 δισ. ευρώ. Το τελικό ποσό θα κριθεί από τον δημοσιονομικό χώρο, τις διαπραγματεύσεις με τις Βρυξέλλες και τις γεωπολιτικές εξελίξεις έως την ομιλία του πρωθυπουργού.
Το καλάθι της ΔΕΘ γεμίζει σταδιακά, με τον «κουμπαρά» των παροχών να διαμορφώνεται ήδη κοντά στα 1,5 δισ. ευρώ και την κυβέρνηση να στοχεύει σε πακέτο που θα ξεπεράσει, έστω και οριακά, τα 2 δισ. ευρώ. Η φετινή Διεθνής Έκθεση Θεσσαλονίκης είναι η τελευταία πριν από τις εθνικές εκλογές, γεγονός που ανεβάζει τον πολιτικό πήχη για ένα «μέρισμα ανάπτυξης» με αποδέκτες όσο το δυνατόν περισσότερες κοινωνικές ομάδες.
Πώς θα κριθεί το καλάθι της ΔΕΘ και ο πήχης των 2 δισ.;
Κεντρικός παράγοντας είναι ο δημοσιονομικός χώρος, ο οποίος θα καθορίσει το τελικό ύψος των παροχών και θα «κλειδώσει» κυριολεκτικά την τελευταία στιγμή. Οι υπολογισμοί στο οικονομικό επιτελείο κινούνται εντός των νέων δημοσιονομικών κανόνων της ΕΕ, που θέτουν ως «χρυσό κανόνα» το ανώτατο όριο αύξησης των πρωτογενών δαπανών για κάθε κράτος-μέλος.
Καθοριστικό είναι ποιο μέρος από την υπεραπόδοση των δημοσιονομικών του 2025 θα αναγνωριστεί από την Κομισιόν ως έσοδο από «μέτρα ενεργητικής πολιτικής». Δηλαδή, ποια μόνιμου χαρακτήρα έσοδα μπορούν να αφαιρεθούν από τον λογαριασμό των αυξήσεων δαπανών, ανοίγοντας χώρο για παροχές χωρίς παραβίαση των ευρωπαϊκών ορίων.
Η ρήτρα διαφυγής, η ενέργεια και οι γεωπολιτικοί κίνδυνοι
Δεύτερο κρίσιμο πεδίο είναι η αξιοποίηση της εθνικής ρήτρας διαφυγής, η οποία επεκτάθηκε από τις αμυντικές δαπάνες και σε μέτρα ενεργειακής ανθεκτικότητας λόγω του πολέμου στο Ιράν. Ενισχύσεις για ενεργειακή αυτονομία ή επιδόματα θέρμανσης μπορούν έτσι να μη «μετράνε» στην αύξηση των δαπανών, υπό την προϋπόθεση ότι παραμένουν προσωρινά και περιορισμένα, σύμφωνα με τις οδηγίες της Κομισιόν.
Τρίτος και πιο απρόβλεπτος παράγοντας είναι η ίδια η γεωπολιτική συγκυρία και η επίδρασή της στις τιμές καυσίμων και ενέργειας. Μέχρι στιγμής οι επιπτώσεις του πολέμου στο Ιράν στην ελληνική οικονομία παραμένουν περιορισμένες, αλλά μια παράταση ή κλιμάκωση των συγκρούσεων θα μπορούσε να ανατρέψει πλήρως τον σχεδιασμό, επιβάλλοντας νέες προτεραιότητες στη χρήση του δημοσιονομικού χώρου.
Ποιο μέρισμα ανάπτυξης και για ποιους;
Παρά την αβεβαιότητα, ο βασικός κορμός του πακέτου έχει ήδη σχεδιαστεί με στόχο, όπως έχει δηλώσει ο Αντιπρόεδρος της Κυβέρνησης Κωστής Χατζηδάκης, να δοθεί «μέρισμα ανάπτυξης» για όλες τις κοινωνικές ομάδες. Η φιλοσοφία είναι ένα πολυσυλλεκτικό πακέτο, ώστε «να υπάρχει κάτι για όλους», από μισθωτούς και συνταξιούχους μέχρι επιχειρήσεις και ευάλωτα νοικοκυριά.
Στο τραπέζι βρίσκονται παρεμβάσεις στη φορολογία των ελεύθερων επαγγελματιών, στα εισοδήματα από ακίνητα, αλλά και μέτρα που σχετίζονται με το στεγαστικό πρόβλημα. Το τελικό μείγμα θα διαμορφωθεί λίγες ώρες πριν από την ομιλία του πρωθυπουργού στη Θεσσαλονίκη, αφού σταθμιστούν τα τελευταία δημοσιονομικά δεδομένα και οι εξελίξεις στο μέτωπο της ενέργειας.
SBC Red Line
Η φετινή ΔΕΘ λειτουργεί ως άτυπο προεκλογικό τεστ αντοχής της δημοσιονομικής στρατηγικής: η κυβέρνηση επιδιώκει ένα γενναιόδωρο πακέτο χωρίς να ανοίξει μέτωπο με τις Βρυξέλλες. Η λεπτή ισορροπία ανάμεσα σε πολιτική πίεση και ευρωπαϊκή πειθαρχία είναι το πραγματικό «κρυφό» διακύβευμα.
Για επιχειρήσεις και νοικοκυριά, το μήνυμα είναι ότι οι στοχευμένες ελαφρύνσεις θα περάσουν μέσα από φίλτρο μόνιμων εσόδων και προσωρινών δαπανών. Όποιος προσδοκά οριζόντιες, διαρκείς παροχές κινδυνεύει να διαψευστεί, καθώς η αρχιτεκτονική των νέων κανόνων περιορίζει τις κινήσεις υψηλού δημοσιονομικού ρίσκου.
Η μεγάλη εικόνα είναι ότι το «μέρισμα ανάπτυξης» θα αποτελέσει πρόβα για το πώς η χώρα θα διαχειριστεί τυχόν μελλοντικά υπερπλεονάσματα σε περιβάλλον γεωπολιτικής αστάθειας. Το επόμενο στοίχημα θα είναι αν η συγκυριακή ευελιξία για ενέργεια και άμυνα θα μεταφραστεί σε μια πιο μόνιμη κουλτούρα προληπτικής, και όχι αντιδραστικής, δημοσιονομικής πολιτικής.
Διαβάστε επίσης:
Κυβέρνηση κρατά ανοικτά όλα τα μέτρα ΔΕΘ έως Σεπτέμβριο
#ΔΕΘ #δημοσιονομικόςχώρος #μέρισμαανάπτυξης #παροχές #ελληνικήοικονομία #ΚωστήςΧατζηδάκης #φορολογία #ελεύθεροιεπαγγελματίες #ακίνητα #στεγαστικό #Κομισιόν #ρήτραδιαφυγής #ενέργεια #πόλεμοςστοΙράν #πρωτογενείςδαπάνες
